Als kattenliefhebber herken je het vast: je hoopt dat je kat voor altijd gezond blijft. Dat je kat nooit medicatie nodig heeft, nooit hulp nodig heeft om z’n gebit schoon te houden, z’n vacht klitvrij of z’n nagels kort. Want zodra je de nagelschaar of de kam uit de kast haalt, is je kat nergens meer te bekennen. Iets simpels als een pil geven of kammen verandert keer op keer in een stressvolle strijd, waar je tegenopziet.
En misschien herken je ook dat knagende gevoel: je wéét dat die kattenverzorging nodig is, maar je stelt het uit — omdat het voor jullie allebei zo’n worsteling is.
In mijn werk met katten en hun eigenaren zie ik dagelijks hoe kattenliefhebbers struggelen met kattenverzorging. Maar wat als er een manier is om deze momenten minder belastend te maken, voor jullie allebei?
Dat is precies wat Cooperative Care voor katten doet: een vorm van medische training waarbij je kat vrijwillig leert meewerken aan zorghandelingen zoals medicatie innemen, tandenpoetsen of nagels knippen.
Of het nu gaat om de astma-inhalator leren gebruiken of de reismand: kun jij je voorstellen dat je kat hier vrijwillig aan meewerkt, zonder dwang of strijd — gewoon omdat het leuk is? Ik wel.
Cooperative Care kan katten helpen bij onder andere:
Luister je liever?
Bekijk hier de video uit mijn cursus Start Cooperative Care met je kat, waarin ik uitleg wat Cooperative Care is:
Medische training voor katten: wat houdt Cooperative Care in?
We staan er vaak niet bij stil, maar hoe wij onze katten hanteren is vaak onder dwang. We foppen onze katten, overvallen ze, tillen ze op, houden ze vast en dwingen ze om te tolereren wat wij van plan zijn. Je kat heeft geen andere keuze dan het te ondergaan.
“Het moet nou eenmaal gebeuren.”
En juist dat gebrek aan keuze is een belangrijke oorzaak van weerstand, stress en vermijdingsgedrag bij katten.
Cooperative Care doet precies het tegenovergestelde. Deze manier van trainen wordt gebruikt om katten vrijwillig te laten meewerken aan verzorging, in plaats van zorg af te dwingen. Dit gebeurt via beloningsgerichte training, waarbij je gewenst gedrag stap voor stap beloont en je kat leert wat er van hem verwacht wordt.
Denk aan nagels knippen: in plaats van het pootje van je kat te grijpen en krampachtig vast te houden, kun je je kat leren om zelf zijn pootje in je hand te leggen. Dat is al een hele andere ervaring voor je kat — en in ieder geval een stuk minder stressvol. Dit is een typisch voorbeeld van hoe je een kat kunt leren samenwerken bij verzorging.
Door medische training voor katten te combineren met voorspelbaarheid, keuzevrijheid en beloningen, is het mogelijk om moeilijke zorghandelingen te veranderen in een plezierige samenwerking tussen jou en je kat.
Met plezier tanden poetsen bij katten
Video: Wanneer ik zeg plezier in zorghandelingen, dan bedoel ik ook echt plezier.
Met Cooperative Care maakt het voor een kat geen verschil of je nou een high five aanleert of het tandenpoetsen — allebei is even leuk. In deze video zie je dan ook hoe mijn katten een sprintje trekken om als eerste aan de beurt te zijn.
Als je dit nog nooit hebt gezien, kan het bijna onwerkelijk voelen. En toch is dit precies wat er gebeurt wanneer zorg voorspelbaar, vrijwillig en belonend wordt.
De vier pijlers van Cooperative Care
Cooperative Care bestaat niet uit één vast stappenplan dat je op elke zorghandeling kunt toepassen. Daarvoor zijn de verschillen tussen bijvoorbeeld reismandtraining, tandenpoetsen en inhalatietraining te groot.
Er zijn wél een aantal eigenschappen die bepalen of iets écht Cooperative Care is.
Om ervoor te zorgen dat je kat vrijwillig en actief meewerkt en plezier ervaart in zorghandelingen, zijn deze vier pijlers onmisbaar:
1. Het loont zich voor je kat
Zorghandelingen worden pas vrijwillig als ze je kat iets opleveren.
Beloningen zijn essentieel. Niet alleen omdat katten beter leren van beloningen dan van correcties of dwang, maar ook omdat veel zorghandelingen van nature onaangenaam zijn. Denk aan vaccineren of bittere medicijnen innemen.
Door lekkere voertjes, extra aandacht of spel te gebruiken, motiveer je je kat om mee te werken en leert hij dat meewerken iets positiefs oplevert.
2. Het is voorspelbaar voor je kat
Wat je kat kan voorspellen, hoeft hij niet te vrezen.
Katten hebben behoefte aan routine en voorspelbaarheid. Met vaste handgebaren of signalen vertel je je kat precies wat er gaat gebeuren. Dit verlaagt de angst voor het onbekende en geeft je kat de kans om bewust te kiezen of hij wil deelnemen — of niet.
Foto: Met Cooperative Care leert een kat vrijwillig meewerken aan zorghandelingen, zoals het nagels knippen, zonder dwang of onnodige stress.
3. Actieve toestemming van je kat
Je kat mag aangeven wanneer jij mag beginnen.
Het is belangrijk dat je kat controle ervaart over wat er gebeurt. Soms door je kat iets zelf te laten doen, zoals de reismand instappen of zijn snoetje in de astma-inhalator steken.
Niet alles kan een kat echter zelf. In die gevallen werk je met een startsignaal (startbutton). Je kat bepaalt met zijn gedrag wanneer jij mag beginnen — bijvoorbeeld door oogcontact, een pootje in je hand of het aanraken van de tandenborstel met zijn neus.
Pas als je kat dit startsein geeft, begin jij met de zorghandeling. Zo behoudt je kat controle, voorspelbaarheid en keuzevrijheid — en dat geeft vertrouwen.
4. Je kat heeft de keuze om te stoppen
Instemming is geen contract voor altijd.
Ook tijdens de zorghandeling mag je kat altijd aangeven wanneer hij wil stoppen. Wegduiken, een pootje heffen of opstaan zijn duidelijke signalen.
Door direct te stoppen wanneer je kat dit aangeeft, voelt hij zich veilig en blijft hij ook in de toekomst bereid om mee te werken. Hij weet: ik mag altijd nee zeggen, als ik niet meer wil.
Voorbeeld van kattenverzorging zónder dwang
Dankzij Cooperative Care voor katten lukt het om zorg echt leuk te maken. Zo heeft één van mijn cursisten haar kat zelfs geleerd om maandelijkse Solensia-injecties vrijwillig te ondergaan.
Wil jij ook leren hoe je zorghandelingen met je kat leuk maakt?
Sem geeft toestemming door omhoog te kijken. Annet volgt steeds dezelfde voorspelbare handelingen en dient de injectie toe.
En kat Sem? Die blijft zitten. Ze vlucht niet, gromt niet — maar kijkt hoopvol: waar is mijn beloning?
Dit is alleen mogelijk met Cooperative Care: door beloningen, voorspelbaarheid, keuzevrijheid en controle te combineren.
Dus… wanneer start jij Cooperative Care met je kat?
Misschien voelt het na het lezen van dit artikel alsof Cooperative Care iets is waar je ooit aan zou willen beginnen — als je meer tijd hebt, als je kat rustiger is, of als het echt nodig wordt.
En dat is oké.
Want Cooperative Care gaat niet over alles in één keer perfect doen. Het gaat over kleine verschuivingen in hoe je naar zorg kijkt. Over zien dat je kat geen probleem is, maar reageert op een situatie waarin hij geen keuze of voorspelbaarheid ervaart.
Je kat heeft geen hekel aan kammen, tandenpoetsen, medicatie of het reismandje.
Je kat heeft moeite met het gevoel dat hij iets moet ondergaan, zonder te weten wat er gebeurt en wanneer het stopt.
Door te trainen met Cooperative Care geef je je kat stap voor stap meer controle, meer duidelijkheid en meer vertrouwen. En dat verandert iets fundamenteels in hoe zorgmomenten voelen — voor je kat, maar ook voor jou.
Nieuwsgierig of trainen iets is voor jou en je kat? Ga de uitdaging aan!
