Als je dit leest, heeft je dierenarts je waarschijnlijk net verteld dat je kat (waarschijnlijk) astma heeft. Daarbij kreeg je verschillende opties voor medicatie, en het idee van een Aerokat inhalator kan best uitdagend lijken.
Een masker op haar snoetje, tweemaal daags medicatie laten inademen, misschien wel voor de rest van haar leven… het klinkt alsof je een onmogelijke taak voor je hebt, of een dagelijks gevecht met je kat.
Ik weet precies hoe dat voelt. Mijn kat Ivy kreeg in februari 2022 ook de diagnose astma. De eerste keer dat ik probeerde het masker op haar snoetje te zetten, dook ze direct weg, blies naar me en vluchtte.
Gelukkig hadden Ivy en ik één groot voordeel: we deden al aan clickertraining. Daarmee kon ik haar binnen 8 weken leren om zelf haar snoetje in het masker te stoppen en haar astma medicatie vrijwillig in te nemen — zonder dwang, zonder strijd, en zelfs met véél plezier!
In dit blog deel ik mijn stap-voor-stap methode om je kat de Aerokat inhalator aan te leren, volledig op haar tempo. Ik vertel wat astma bij katten betekent, waarom inhalatiemedicatie vaak de beste optie is, en geef praktische tips hoe je je kat kunt leren de astma-inhalator te gebruiken zonder strijd of dwang.
Het doel? Dat jouw kat haar medicatie vrijwillig accepteert, en dat jij rustig kunt ademhalen, wetende dat je alles doet wat mogelijk is voor de gezondheid en het welzijn van jouw kat.
Video: Bekijk hoe mijn kat Ivy volledig vrijwillig haar astma-medicatie inademt met de Aerokat inhalator. Ze houdt haar snoetje lange tijd in het masker, een voorbeeld van hoe je een kat een astma-inhalator kunt aanleren met geduld en positieve associaties.
Wat is astma bij katten en hoe herken je het?
Als je kat hoest, denken veel mensen eerst aan haarballen (dat deed ik ook). Maar hoesten heeft daar bijna nooit mee te maken. De bekendste oorzaak is astma, soms in combinatie met chronische bronchitis, samen ook wel feline lower airway disease (FLAD) genoemd.
FLAD komt vaker voor dan veel mensen denken (het betreft zo’n 1% tot 5% van de katten), maar met de juiste behandeling kunnen katten er goed mee leven.
Symptomen van astma bij katten
Hoewel astma een diagnose is van uitsluiting, zijn er wel symptomen waaraan je astma bij een kat kunt herkennen.
Zie dit als signalen om je dierenarts te raadplegen:
Hoesten – bij Ivy duurde elke hoestbui slechts 30-60 seconden, gemiddeld twee keer per week (sommige weken hoestte ze tot wel één keer per dag)
Sneller ademen in rust
Moeite met uitademen of piepend ademen – soms hoor ik het ratelen of gorgelen in haar longen als ik haar in mijn armen heb en mijn hoofd tegen haar borst houd.
Minder actief of sneller moe
En het klinkt misschien cru, maar het is voor je dierenarts zeer behulpzaam om het hoesten van je kat te filmen. Dat helpt echt bij het stellen van een goede diagnose.
Kat astma video: In deze video zie je hoe de astma-klachten bij Ivy eruit zagen. Haar hoestbuien worden vaak verward met haarballen, maar mijn kat heeft astma.
Het is dan ook super waardevol voor je dierenarts om deze hoestbuien te filmen, zodat de diagnose beter gesteld kan worden.
Hoe wordt de diagnose astma bij katten gesteld door de dierenarts?
Om astma vast te stellen, sluit de dierenarts eerst andere oorzaken van het hoesten uit. Bij Ivy begon het met een lichamelijk onderzoek, waarna ze een week pijnstillers kreeg, gevolgd door tien dagen antibiotica en pijnstillers. Daarna werden röntgenfoto’s gemaakt om haar longen goed in beeld te brengen. Soms gebruikt een dierenarts ook extra testen, zoals een longwormtest of een CT-scan met BAL. Zo krijgt hij of zij een compleet beeld van wat er aan de hand is, kunnen andere oorzaken worden uitgesloten en kan de juiste diagnose worden gesteld.
Hoe wordt astma bij katten behandeld? (medicatie & inhalator)
Als de dierenarts vrijwel zeker weet dat je kat astma heeft, wordt vaak inhalatiemedicatie voor katten met astma of andere corticosteroïden voorgeschreven:
Injectie – werkt enkele weken, kan bijwerkingen geven. Bij Ivy stopte het hoesten, maar ze werd lethargisch en kwam alleen twee keer per dag uit bed voor eten en trainen.
Tabletten – werken systemisch, kunnen bijwerkingen hebben. Ivy verloor haar energie en speelplezier; het woog niet op tegen de hoestklachten twee keer per week.
Puffer / inhalator – werkt lokaal in de longen, lagere dosering nodig, minder bijwerkingen, meestal veiliger voor langdurig gebruik. Deze vorm van inhalatiemedicatie voor katten met astma heeft als groot voordeel dat de medicatie direct in de longen terechtkomt (daar waar het nodig is).
Daarnaast zal de dierenarts je adviseren om alert te zijn op mogelijke triggers, zoals stof, geuren en rook in huis.
In theorie blijkt de inhalator vaak de beste optie, maar dat roept meteen de vraag: hoe kun je je kat leren de inhalator te gebruiken — op een manier die voor jullie allebei werkbaar is?
Foto: Mijn kat Ivy gebruikt haar astma-inhalator vrijwillig, dankzij positieve training. Binnen 8 weken had ze dit onder de knie!
Stappenplan: je kat een astma-inhalator aanleren
Overzicht van de stappen
Het aanleren van een astma-inhalator aan je kat kan een enorme uitdaging lijken. Maar met de juiste aanpak kan het juist jullie band versterken — en zelfs leuk worden, voor jou én je kat.
Mijn methode wijkt bewust af van traditionele adviezen. In plaats van iets spannends “leuk proberen te maken”, begin je met iets wat je kat al leuk vindt. Pas daarna voeg je stap voor stap het moeilijke onderdeel toe.
Hieronder deel ik het stappenplan dat ik bij Ivy heb gebruikt. Binnen 8 weken nam zij haar medicatie volledig vrijwillig in — zonder dwang en met zichtbaar plezier.
Video: Hier laat ik zien hoe ik Ivy langzaam heb laten wennen aan de astma-inhalator. Volg de stapjes uit het stappenplan en leer hoe je jouw kat de astma-inhalator aanleren kunt op een positieve, dwangvrije manier.
Stap 1 – Snackroutine opbouwen met je kat
Katten houden van routine en voorspelbaarheid. Daarom start je met een vaste, leuke routine.
Kies een vaste plek, bijvoorbeeld een trainingsmat. Leg de mat neer, geef een paar kleine voertjes en ruim de mat daarna weer op. Zo leert je kat: op deze plek gebeurt iets leuks. Al snel zal je kat komen aanrennen, zodra je de trainingsmat pakt.
Deze voorspelbare routine vormt de basis voordat je überhaupt begint met de inhalator-training.
Heb je nog weinig of geen trainingservaring met katten? Dan is de Train-je-Kat Challenge een fijne start. In twee weken leer je je kat spelenderwijs deze routine aan — én leer je meer praktische trainingstechnieken.
Stap 2 – Een neustarget aanleren bij je kat
Een neustarget is simpelweg een object dat je kat met haar neus leert aanraken. Ivy kende dit al vóór haar astma-diagnose: ze tikte haar neus tegen een targetstick (bijvoorbeeld de coachi-targetstick – te koop op Bol) en kreeg daarvoor een beloning.
Dit is exact dezelfde beweging die je kat later gebruikt om haar snoetje in het Aerokat-masker te stoppen.
Heb je geen targetstick? Dan kun je ook een pen of je vinger gebruiken.
Stap 3 – Inhalator laten zien = voertje
Voordat je iets doet met de inhalator, wil je dat je kat leert: dit voorwerp voorspelt iets leuks. In deze fase draait het vooral om je kat rustig laten wennen aan de inhalator, zonder dat er al verwachtingen zijn.
Houd het masker achter je rug. Laat je kat plaatsnemen op de trainingsmat, toon het masker kort en geef direct een voertje. Herhaal dit meerdere keren en laat het masker steeds iets dichterbij komen.
Beloon vervolgens elk moment dat je kat nieuwsgierig kijkt of met haar neus het masker onderzoekt. Zo leert je kat: het zien van het masker = altijd een beloning.
Stap 4 – Geluid van de puffer = voertje
Het geluid van de puffer kan voor katten erg spannend zijn. Het lijkt op het geluid van een blazende kat — geen wonder dat veel katten hierop schrikken of wegdeinzen.
Neem daarom het puffergeluid op met je telefoon (of download mijn audio-bestand). Speel het eerst af op laag volume en beloon je kat telkens direct na het horen van het geluid.
Bouw het volume stap voor stap op, totdat je het echte geluid kunt gebruiken zonder dat je kat in de stress schiet.
Stap 5 – Je kat leren haar neus in het masker te stoppen
Het echte inhalatiemasker kan in het begin wat klein en smal zijn. Om succes te garanderen, geef je je kat eerst een target dat niet te missen is.
Ik gebruikte hiervoor een kweekpotje waarvan ik de onderkant afknipte. De targetstick stak ik door de pot heen. In het begin stak de target boven de pot uit; daarna trok ik de target steeds iets verder terug, zodat mijn kat Ivy haar neus dieper in het potje leerde steken.
Pas daarna stap je over op het echte masker: eerst het grootste masker (let op dat het niet op de ogen komt), daarna het kleinere mondstuk wanneer nodig. Zo leer je je kat stap voor stap wat je van haar verwacht.
Stap 6 – De duur in het inhalatiemasker opbouwen
Dit is voor veel katten de lastigste stap. Uiteindelijk moet je kat 7–10 ademhalingen in het masker doen — oftewel zo’n 20–30 seconden.
Om Ivy te leren dat ik graag wilde dat ze haar snoet langer in het masker hield, gebruikte ik drie verschillende tactieken:
Variabel belonen
Soms beloonde ik na één keer neus in het masker, soms pas na twee keer. De tweede keer drukte ze vaak met meer motivatie en hield ze haar snoet nét iets langer in het masker — precies het gedrag dat ik wilde zien.
Let op: wissel dit af zodat je kat gemotiveerd blijft (en niet gefrustreerd afhaakt).Gebruik van een (liquid) snack
Door een voertje of vloeibare snack in het masker te plaatsen, deed ze (onbewust) al ervaring op met haar snoet langer in het masker houden.Meetellen
Ik legde het masker eerst op een fijne plek op haar lichaam (nek of rug). Zodra ze hiermee vertrouwd was begon ik mee te tellen: “één… twee…” → beloning.
Daarna deed ik hetzelfde wanneer ze haar neus in het masker stak. Zo koppelde ze het tellen aan langer aanraken.
Welke tactiek het meest effectief was? Dat durf ik niet te zeggen — en dat hoeft ook niet. Je mag hierin experimenteren en kijken wat bij jouw kat past.
Stap 7 – De volledige inhalator voorhouden (Aerokat)
Tot nu toe heb je alleen met het masker geoefend. Zodra je kat ongeveer vijf seconden haar snoetje in het masker houdt, kun je het apparaat uitbreiden.
Doe dit stap voor stap:
masker + adem-teller
masker + adem-teller + medicatiebuis
volledige Aerokat inclusief puffer
Zo voorkom je dat het complete apparaat in één keer overweldigend wordt.
Stap 8 – Wennen aan de medicatie in de inhalator
Hoewel mijn kat Ivy al gewend was aan het geluid, merkte ik dat het schudden van de puffer en de geur van de medicatie opnieuw spannend waren. Zodra ik medicatie in de buis spoot, wilde ze haar snoet niet meer in het masker stoppen.
Ik ben daarom eerst positieve associaties gaan creëren met het schudden van de puffer en de geur van de medicatie. Elke keer volgde erna een beloning.
Tip: Spuit de medicatie nóóit in het gezicht van je kat, terwijl het masker al op de snuit zit.
Sluit liever het masker eerst af met je hand, spuit de medicatie in de Aerokat (weg van je kat) en draai dan pas terug naar de trainingsmat.
Stap 9 – Vrijwillig medicatie innemen
Zodra Ivy gewend was aan de medicatie, begon ik opnieuw met het opbouwen van de tijdsduur, nu mét medicatie in de buis.
Dat ging in kleine stapjes:
eerst 8 × 2 seconden
daarna 4 × 4 seconden
vervolgens 2 × 10 seconden
Totdat ze uiteindelijk haar snoet gewoon in het masker hield, net zo lang totdat ik stop zei en haar beloonde.
Hoelang duurde het om de inhalator aan te leren?
Binnen 8 weken nam Ivy haar medicatie volledig vrijwillig in. Dat tempo verschilt natuurlijk per kat en hangt af van karakter, motivatie en eerdere ervaringen.
Ivy had het voordeel dat:
ze al bekend was met clickertraining, neustargets en de trainingsmat
trainen voor haar al een leuk spel was
Een nadeel voor Ivy was:
- dat ze tijdens de trainingsperiode bijwerkingen ervaarde van de corticosteroïde-injecties en tabletten.
- Daarnaast had ik toen nog geen uitgewerkt stappenplan — zoals jij nu wel hebt. Ik heb onderweg veel fouten gemaakt, en dat kost tijd.
Met deze dwangvrije aanpak kun je je kat leren de astma-inhalator te gebruiken op een manier die katvriendelijk, effectief én plezierig is — zodat medicatie geven een routine wordt waar je kat gelukkig oud mee kan worden 
Wat ik aanvullend deed om Ivy te helpen bij haar astma
Voor Ivy bleek medicatie uiteindelijk niet de volledige oplossing. Na ongeveer anderhalf jaar zijn we gestopt met de astma-medicatie — niet omdat het aanleren niet lukte, maar omdat haar hoestbuien vooral in de koudere maanden terugkwamen.
Juist omdat astma bij katten zo individueel is, geloof ik sterk in kijken naar het totaalplaatje: niet alleen medicatie, maar ook aanpassingen in de omgeving, voeding en het beperken van stress helpen om je kat met astma te ondersteunen.
Wat ik hieronder deel is persoonlijk, gebaseerd op mijn ervaringen met Ivy. Het is geen vervanging voor veterinair advies, maar bedoeld als aanvullende inzichten om samen met je dierenarts te bekijken wat jouw kat nodig heeft.
Ondersteunen van een kat met astma
Deze checklist helpt je om de leefomgeving, voeding en routines van je kat zo in te richten dat een kat met astma zich beter kan voelen.
🌿 Omgevingsfactoren
Katten met luchtwegproblemen reageren vaak gevoelig op wat ze inademen. Ik heb daarom kritisch gekeken naar Ivy’s leefomgeving.
Parfums en geurstoffen verminderen
Luchtverfrissers, geurkaarsen, schoonmaakmiddelen, wasmiddel en deodorant kunnen irriterend zijn. Ook “natuurlijke” geuren of essentiële oliën kunnen klachten verergeren.Stofarme kattenbak + open bak
Een open bak voorkomt dat stof blijft hangen. Kies bij voorkeur een natuurlijke, parfumvrije en stofarme vulling.
👉 Ik gebruik momenteel Almo Nature Cat Litter – Soft Texture (te koop op bol)Huiststofmijt
Matrassen, stoelen, gordijnen en banken heb ik uitgebreid gereinigd en behandeld.Luchtreiniger (HEPA-filter)
Helpt stof, pollen en kleine deeltjes uit de lucht te halen, zodat de luchtwegen van je kat met astma minder geïrriteerd worden. Ook een stofzuiger met een goed filter is belangrijk.Luchtvochtigheid rond 50%
Vooral in de winter kan de lucht in huis erg droog worden, wat de luchtwegen extra kan irriteren.
🍽️ Voeding & lichamelijke ondersteuning
Wat een kat eet, beïnvloedt haar gezondheid en hoe goed haar lichaam omgaat met ontstekingen.
Verse voeding
Bij Ivy zag ik een duidelijk verschil in vacht, energie en algehele gezondheid wanneer ze verse voeding kreeg, vergeleken met droog- of natvoer. Het lichaam kan voedingsstoffen beter opnemen, wat het immuunsysteem ondersteunt en kan bijdragen aan het verminderen van astma-klachten.Dierlijke omega-3
Omega-3 vetzuren ondersteunen het immuunsysteem en kunnen ontstekingsremmend werken.
👉 Ik gebruik het liefst capsules, zoals Arctic Blue visolie capsules voor hond/kat.Voedingssupplementen
Online zijn er véél supplementen voor luchtwegproblemen bij katten; sommige claims richten zich specifiek op ondersteuning bij astma.Ik heb in de loop der jaren zelf bij Ivy meerdere geprobeerd, zoals PEA (Organimal), Respire (De Huisdierendokter) en Pulmitranq (Sensipharm).
Bij Ivy merkte ik geen duidelijk effect; haar klachten leken sterker samen te hangen met seizoensinvloeden. (Overleg altijd met je dierenarts)Gezond gewicht
Overgewicht belast het lichaam en kan ademhalingsproblemen verergeren. Een gezond gewicht maakt ademen makkelijker en ondersteunt het hele lichaam
🧠 Stress & emotioneel welzijn
Stress wordt vaak onderschat bij astma, terwijl het klachten duidelijk kan verergeren.
Bij Ivy speelde dit zeker mee. Tijdens haar ziekteperiode ontwikkelde ze vuurwerkangst, wat zich uitbreidde naar andere geluiden, zoals helikopters, huishoudelijke apparaten en zelfs stromend water.
Daarom ben ik naast medicatie en inhalator-training ook actief met stressreductie bezig geweest:
Stress als verergerende factor
Een kat die continu “aan” staat, ademt moeilijker, slaapt minder diep en dit tast zijn immuunsysteem aan.Waarom training essentieel is
Dwangvrije training geeft plezier, controle, voorspelbaarheid en keuzevrijheid — allemaal stressverlagend.Gerichte begeleiding bij angst
Ivy’s vuurwerk- en geluidsangsten heb ik actief aangepakt (zie Masterclass Vuurwerkangst).Spelen, puzzelen en speuren
Misschien wel het beste “medicijn” tegen stress: PLEZIER! Samen bezig zijn, bewegen, fijne stofjes aanmaken en het brein gebruiken.
Al deze stappen — van het optimaliseren van de leefomgeving en voeding tot het ondersteunen van het emotionele welzijn van je kat — vormen samen het fundament waarop je je kat met astma het beste kunt ondersteunen en helpen wennen aan het gebruik van medicatie.
Na al die jaren ben ik er nog altijd niet achter wat nou precies Ivy’s hoestbuien triggert. Maar door mijn totaalaanpak lijken Ivy’s hoestklachten elk jaar af te nemen.
Conclusie: Zo kun je je kat de astma-inhalator aanleren
Het kan een enorme opluchting zijn als het geven van de astma-medicatie aan je kat geen dagelijkse strijd meer is, maar een moment wordt waar jullie allebei plezier aan beleven.
Zeker wanneer je kat, net als Ivy, nog jong is (Ivy was nog geen 2 jaar oud toen ze haar diagnose kreeg) en mogelijk de rest van haar leven medicatie nodig heeft. Het is goud waard om dit op een positieve, dwangvrije manier aan te leren, want zoals je hebt kunnen lezen kan stress de hoestklachten van je kat verergeren.
Daarnaast draait het behandelen van astma bij je kat niet alleen om het geven van medicatie. Vaak wordt astma getriggerd door omgevingsfactoren, voeding of andere prikkels. Het is waardevol als je deze triggers zoveel mogelijk kunt verminderen of uit het leven van je kat kunt verwijderen.
Ook het versterken van het immuunsysteem is in mijn ogen een onderbelichte, maar effectieve aanpak. Hiervoor kan het slim zijn om contact op te nemen met een Integraal Voedingstherapeut voor katten , zodat je kat op meerdere fronten ondersteund wordt.
Met het stappenplan uit dit artikel heb je een concreet pad om je kat stap voor stap te laten wennen aan het masker, de puffer en uiteindelijk de medicatie zelf — precies wat nodig is als je een astma inhalator bij je kat wilt trainen op een katvriendelijke manier.
Binnen slechts enkele weken kan dit leiden tot vrijwillig gebruik, zodat medicatie geven een voorspelbare, plezierige routine wordt voor jullie beiden.
Wat kun je nu doen?
-
Start zelf met trainen: Ben je nieuw? Begin met de Train‑je‑Kat Challenge en leer samen met je kat spelenderwijs routines en beloningen op te bouwen.
-
Wil je begeleiding? Boek een kennismakingsgesprek voor persoonlijke tips en advies op maat voor jouw kat.
-
Meer leren over dwangvrije training: Duik dieper in de theorie achter positief en dwangvrij trainen in samenwerking met de cursus Start Cooperative Care met je kat. Je leert hoe je beloningen, motivatie, stresssignalen en startbuttons inzet én krijgt kant-en-klare stappenplannen voor piltraining, vuurwerkangst en weegschaaltraining.
Heb er vertrouwen in dat je kat de inhalator kan leren accepteren. Met dit stappenplan kun je inhalatietraining met je kat doen op een positieve, dwangvrije manier, zodat medicatie geven een prettig, voorspelbaar moment wordt dat jullie beiden leuk vinden — een onschatbare investering in het welzijn en de gezondheid van je kat.
